Medicijnen en borstvoeding

Moeders die borstvoeding geven kunnen veilig de meeste voorgeschreven medicijnen nemen. Het is algemeen bekend de meeste medicijnen die een moeder neemt, ook in de melk terechtkomen, maar meestal is dit in een lage dosis die niet schadelijk is voor de baby. Desalniettemin moet de arts of apotheker worden gewezen op het feit dat zij borstvoeding geeft voordat er een geneesmiddel wordt voorgeschreven of verstrekt.

Medicijnen kunnen in de melk terechtkomen als ze in hoge concentraties in het plasma van de moeder aanwezig zijn, een lage molecuulmassa hebben (< 800 Da), een geringe eiwitbinding hebben en gemakkelijk in de hersenen terechtkomen. Daarnaast zijn ook andere factoren van belang, zoals de orale biologische beschikbaarheid van het medicijn bij de baby. Veel medicijnen worden bijvoorbeeld in de darmen van de baby vernietigd of in de lever van de moeder opgeslagen en komen dus nooit in het plasma van de moeder terecht.

Medicijnen kunnen in de melk terechtkomen door passieve diffusie vanuit het plasma van de moeder naar de moedermelk. Medicijnen worden gewoonlijk vanuit het plasma van de moeder naar de lactocyten overgedragen, maar om vanaf de lactocyten in de melk terecht te komen, moeten ze twee dubbele lipidemembranen passeren om de melk te bereiken. De eerste drie dagen na de bevalling kunnen de nauwe verbindingen tussen de lactocyten echter open zijn, waardoor de geneesmiddelen gemakkelijker in de melk terecht kunnen komen.

Medicijnen die de melkproductie afremmen

De melkproductie kan worden geremd door medicijnen, bijvoorbeeld doordat ze de productie van prolactine door de hypofyse en de afgifte van oxytocine remmen en door rechtstreekse invloed op de lactocyten. Een uitgebreide lijst van geneesmiddelen en medicijnen die de melkproductie kunnen afremmen, is te vinden op het volgende internetadres: http://toxnet.nlm.nih.gov/newtoxnet/lactmed.htm.

Algemene richtlijnen voor de meeste geneesmiddelen en medicijnen tijdens borstvoeding

  • Vermijd het gebruik van medicijnen tijdens de borstvoedingsperiode, met inbegrip van kruidengeneesmiddelen, tenzij ze noodzakelijk zijn.
  • De meeste medicijnen zijn acceptabel als de relatieve dosis die de baby opneemt lager is dan 10%. Het is echter raadzaam om advies te vragen aan een medische professional.
  • Veilige medicijnen voor moeders die borstvoeding geven hebben in de regel een korte halveringstijd, een sterke eiwitbinding, een lage biologische beschikbaarheid bij de baby en een hoge molecuulmassa.
  • Medische professionals moeten een actuele gegevensbank met informatie over geneesmiddeleninteracties tijdens de lactatie raadplegen voordat ze medicatie voorschrijven aan moeders die borstvoeding geven.
Literatuur

1 Hale, T., Hartmann, P.E., editors. Hale and Hartmann's textbook of human lactation. Amarillo, Tx: Hale Publishing; 2007.

2 Hale T., and Rowe, H.E., Medications in Mother’s Milk. 16ed. Amarillo, Tx: Hale Publishing 2014.