6 borstvoedingsproblemen in de eerste week – opgelost

Heb je problemen met borstvoeding geven aan je pasgeboren baby? Lees de tips van onze deskundige om veel voorkomende borstvoedingsproblemen in de eerste week op te lossen.

Medela breastfeeding problems first month solved
Medela expert Cathy Garbin
Cathy Garbin, child health nurse, midwife and lactation consultant:
Zeven jaar lang was Cathy onderzoekster bij de gerenommeerde Hartmann Human Lactation Research Group; daarnaast ondersteunde ze moeders die borstvoeding geven, zowel thuis als in het ziekenhuis. Deze moeder van twee werkt nog steeds met gezinnen, maar begeleidt ook studiedagen voor professionele zorgverleners en spreekt op internationale conferenties.

Borstvoeding is niet altijd gemakkelijk en als je daarbij problemen ondervindt, ben je niet de enige. Bij een Amerikaans onderzoek onder meer dan 500 moeders vertelde niet minder dan 92% van hen op dag drie uitdagingen bij de borstvoeding te ondervinden. 1 Gelukkig is er aan veel vroege borstvoedingsproblemen op een eenvoudige manier iets te doen. Hier zijn mijn oplossingen voor de meest voorkomende problemen die moeders in de eerste week ondervinden.

Probleem 1: Borstvoeding doet pijn!

Pijn tijdens de borstvoeding wordt doorgaans veroorzaakt door pijnlijke, gevoelige tepels, vooral wanneer je melkproductie 'op gang komt' ongeveer twee tot vier dagen na de bevalling. 2 Je baby wordt om de paar uur gevoed, waardoor het probleem snel kan verergeren en waarbij sommige moeders last hebben van tepelkloven, bloedende tepels en blaren. Au!

Oplossingen 3

  • Controleer of je baby goed is aangelegd. Het verkeerd aanleggen van je baby is de meest waarschijnlijke oorzaak van pijn bij de borstvoeding. Je baby moet een groot deel van het onderste gedeelte van de tepelhof (de donkere huid rond je tepel) in de mond hebben tijdens het drinken, met je tepel tegen het gehemelte, terwijl de tong van je baby je tepel aan de onderkant zachtjes omsluit.
  • Raadpleeg een lactatiekundige of borstvoedingsspecialist om te laten controleren of de mond en het lichaam van je baby de juiste houding hebben en er geen andere aanlegproblemen zijn. Zij kunnen ook de mond van je baby aan de binnenkant controleren om te zien of er een fysiek probleem is.
  • Probeer verschillende borstvoedingshoudingen. Een achterover leunende houding, de rugbyhouding, doorgeschoven houding of liggende houding kunnen de meest pijnlijke gebieden van je borst ontlasten.
  • Dep beschadigde tepels na het voeden voorzichtig af met een paar met water bevochtigde wattenschijfjes om eventuele resten te verwijderen die een infectie zouden kunnen veroorzaken.
  • Laat je tepels aan de lucht drogen of dep ze droog met een zeer schone, zachte doek van mousseline of flanel, aangezien infecties kunnen gedijen in vochtige omstandigheden. Gebruik ofwel disposable ofwel wasbare zoogkompressen om eventuele lekkende melk te absorberen. Vergeet niet deze regelmatig te verschonen.
  • Verzorg je tepels. Verlicht pijn en een eventuele droge huid met ultrazuivere lanolinezalf; deze hoef je niet te verwijderen voor de volgende voeding. Je kunt ook hydrogel pads rechtstreeks uit de koelkast proberen. Deze tepelkompressen verkoelen en bieden onmiddellijke verlichting van pijn bij de borstvoeding, terwijl ze tegelijk zorgen voor ideale genezingsomstandigheden.
  • Bescherm je tepels. Tepelbeschermers voorkomen dat je kleding tegen pijnlijke gebieden schuurt.
  • Wees geduldig. De pijn gaat normaal gesproken na enkele dagen weg, als je lichaam gewend is geraakt aan borstvoeding en je baby efficiënter gaat zuigen.
  • Raadpleeg een deskundige, lactatiekundige of borstvoedingsspecialist als de pijn tijdens de borstvoeding niet na enkele dagen verdwijnt. Aanhoudende pijn aan de tepel kan wijzen op een infectie die medicatie vereist.

Probleem 2: Het goed aanleggen van mijn baby lukt niet

Sommige pasgeboren baby's lijken de borst niet goed aan te kunnen happen, misschien omdat jullie beiden wat meer tijd nodig hebben om borstvoeding onder de knie te krijgen of omdat de baby prematuur geboren is, ongemak ervaart na een moeilijke bevalling of omdat de moeder vlakke of ingetrokken tepels heeft.

Oplossingen

  • Roep de hulp in van een lactatiekundige of borstvoedingsspecialist, die de oorzaak van het probleem kan vaststellen en een plan kan ontwikkelen om je te helpen het probleem op te lossen.
  • Breng platte of ingetrokken tepels naar buiten. Tepelvormers passen comfortabel in je beha en oefenen een lichte druk uit die kan helpen je tepels naar buiten te brengen voor de borstvoeding.
  • Pas verschillende houdingen toe om het voor je pasgeboren baby wat gemakkelijker te maken. De baby moet zich ondersteund en comfortabel voelen en moet kunnen ademen om effectief te drinken. Houd het hoofdje van je baby niet vast en duw er niet tegen. Een ontspannen, door de baby geleide stijl van voeden moedigt je baby aan om zijn aangeboren reflexen te gebruiken, waardoor het gemakkelijker wordt om je borst te bereiken en aan te happen. 4
  • Breng tijdens het voeden minimale aanpassingen aan in de houding. In plaats van je baby steeds van de borst te nemen, wat jullie beiden zal frustreren, kun je beter proberen ervoor te zorgen dat je je baby in een correcte en comfortabele houding vasthoudt. Houd je baby's lichaam en billen dicht bij je, ondersteun hem rondom de schouders en houd hem stevig vast om een veilig gevoel te geven.  Laat het hoofdje van je baby op je pols rusten, zodat het iets naar achteren kan kantelen en de neus meer ruimte heeft om te kunnen ademen. De kin van je baby moet dicht bij je borst zijn. Als kleine aanpassingen niet helpen, roep dan de hulp in van een lactatiekundige of borstvoedingsspecialist.
  • Voeden met een tepelhoedje. Als het aanleggen van je baby niet lukt, kan een lactatiekundige of borstvoedingsspecialist het gebruik van tepelhoedjes aanbevelen, waardoor je baby iets groters en stevigers heeft om aan te happen. In het algemeen moeten tepelhoedjes als een oplossing voor de korte termijn worden gezien.

Probleem 3: Ik heb niet genoeg moedermelk

In het begin maak je maar een kleine hoeveelheid moedermelk aan, omdat de hormonale veranderingen die je melkproductie op gang brengen, zich langzaam voltrekken en pas rond dag twee tot vier voltooid zijn. 2 Hierdoor zou je je zorgen kunnen maken dat je baby niet voldoende krijgt, maar omdat je baby eerst nog een heel kleine maag heeft en vaak wordt gevoed, is dat geen probleem. Tijdens de eerste paar dagen hoef je alleen goed in de gaten te houden of je baby meer gewicht verliest dan verwacht en te weinig natte en vieze luiers produceert of tekenen van uitdroging vertoont. Lees voor een volledige uitleg over hoe vaak je pasgeboren baby zou moeten plassen en ontlasting zou moeten hebben Borstvoeding geven aan een pasgeborene: wat je kunt verwachten in de eerste week.

Oplossingen

  • Roep de hulp in van een lactatiekundige, borstvoedingsspecialist of deskundige die kan beoordelen of je een probleem met je melkproductie hebt. Hoe eerder je hulp krijgt, hoe beter.
  • Voed je baby op verzoek, niet volgens een schema. In de eerste week na de bevalling wil je pasgeboren baby minstens elke twee tot drie uur (misschien vaker!) drinken, zowel overdag als 's nachts. Deze frequentie helpt om je melkproductie op te bouwen.
  • Zorg goed voor jezelf. Het is niet altijd makkelijk met een pasgeboren baby, maar probeer te rusten wanneer je kunt, eet goed en zorg voor zoveel mogelijk hulp bij het huishouden en eventuele oudere kinderen, zodat jij je op de borstvoeding kunt concentreren.
  • Probeer te kolven. Als je baby vaak aan de borst drinkt en nog steeds geen gewichtstoename vertoont, kan een lactatiekundige of borstvoedingsspecialist je aanraden om te kolven om meer moedermelk aan te maken. Als je melkproductie nog niet op gang is gekomen, heeft de dubbele elektrische Medela Symphony borstkolf van ziekenhuiskwaliteit een 'initiatieprogramma' dat de manier imiteert waarop een pasgeboren baby in de eerste dagen aan de borst drinkt.

Probleem 4: Mijn borsten zijn heel vol en hard

Wanneer je borsten zich vullen met melk, zullen ze voller en steviger worden. Als je baby goed en frequent drinkt, zou dit geen problemen moeten opleveren. De borsten van sommige vrouwen worden echter keihard en kunnen ook gevoelig, onaangenaam en zelfs pijnlijk aanvoelen – een aandoening die stuwing wordt genoemd. Gestuwde borsten kunnen ook warm aanvoelen vanwege alle activiteiten binnenin, bijna zoals een verkeersopstopping. Hoewel het slechts tijdelijk is en tussen de 24 en 48 uur aanhoudt, kan stuwing in de borst het ook moeilijker maken om je baby aan te leggen, omdat je er vlakke tepels van kunt krijgen. 5

Oplossingen

  • Voed je baby regelmatig. Streef ernaar om ten minste acht tot twaalf keer per 24 uur te voeden. Dat is de voornaamste behandeling voor deze aandoening – lees voor meer tips en advies ons artikel over borstvoeding en stuwing. 6, 7
  • Raadpleeg een deskundige, lactatiekundige of borstvoedingsspecialist als de symptomen langer dan 48 uur aanhouden, als je koorts hebt of als je baby niet aan de borst kan drinken vanwege je gezwollen borsten.

Probleem 5: Mijn borsten lekken

Lekkende borsten komen in de eerste dagen van de borstvoeding, wanneer je borsten zich vullen, heel vaak voor. Je kunt uit één borst lekken terwijl je je baby voedt uit de andere, als je op je buik ligt tijdens het slapen of als iets onverwacht je toeschietreflex stimuleert, zoals een andere baby die huilt in de supermarkt. Het lekken gaat gewoonlijk na een week of zes weer over.

Oplossingen

  • Bescherm je kleding door overdag en 's nachts disposable of wasbare zoogkompressen in je beha te dragen.
  • Verspil geen druppel! Lekschalen passen in je beha en vangen eventueel gelekte melk op. Ze zijn handig als er teveel melk lekt voor zoogkompressen of als één tepel steeds druppelt terwijl je voedt met de andere borst. Als je de opgevangen melk wilt bewaren, kan dat, maar gebruik alleen melk die je hebt opvangen tijdens het borstvoeding geven. Bewaar de melk in een steriele verpakking en als je de melk niet meteen gebruikt om je baby te voeden, zet de melk dan meteen in de koelkast en gebruik hem binnen 24 uur. Draag lekschalen niet langer dan twee tot drie uur per keer.

Probleem 6: Ik denk dat ik te veel melk produceer

Het kan voorkomen dat wanneer je melk op gang komt, het meteen heel veel is! Je kunt in de eerste weken een tijdelijke overproductie hebben, maar dat zou snel moeten stabiliseren. 7 Tot het zover is, kunnen je borsten vaak tijd pijnlijk en hard aanvoelen, zelfs direct na een voeding, en je kunt veel melk lekken. Je baby kan hoesten en sputteren door de kracht van je toeschietreflex, overgeven als je hem verplaatst na de voeding en een rommelende buik hebben of explosieve, schuimende, groenige ontlasting hebben. Dit alles duidt erop dat je misschien te veel melk hebt, maar dit probleem kan zich vanzelf oplossen zodra je borsten zich aan hun nieuwe taak hebben aangepast.

Oplossingen

  • Kolf een beetje melk met de hand af aan het begin van elke voeding om de kracht van je toeschietreflex te verminderen.
  • Probeer een achterover leunende borstvoedingshouding, zodat je baby beter met de melkstroom kan omgaan. Of voed in de madonnahouding: houd je baby achter de schouders langs vast, waarbij je ervoor zorgt dat het hoofdje iets naar achter is gekanteld en op je pols rust. Je baby's lichaam rust op jouw lichaam, in een schuine houding.
  • Wees voorzichtig en geduldig. Laat je baby rusten en de melk verteren, zowel tijdens als na een voeding. Als de baby te vaak of te snel wordt verplaatst, kan hij daar misselijk van worden. Naarmate je baby groeit, zal hij beter met de melkstroom om kunnen gaan, die waarschijnlijk vanzelf al langzamer wordt.
  • Gebruik een handdoek of doek van mousseline om overtollige melk te absorberen als je baby overweldigd wordt zodra je melk begint te stromen en plaats een lekschaal over je andere borst om lekkende melk op te vangen.
  • Raadpleeg een lactatiekundige of borstvoedingsspecialist als je na enkele weken nog steeds problemen ondervindt. Zij zullen je beoordelen en kunnen het advies geven om met één borst te voeden of blokvoeding adviseren, als je je melkproductie moet verminderen.

Verder lezen: Borstvoedingsproblemen in de volgende weken en uitdagingen bij de borstvoeding na de eerste maand

Literatuur

1 Wagner EA et al. Breastfeeding concerns at 3 and 7 days postpartum and feeding status at 2 months. Pediatrics. 2013:peds-2013.

2 Pang WW, Hartmann PE. Initiation of human lactation: secretory differentiation and secretory activation. J Mammary Gland Biol Neoplasia. 2007;12(4):211-221.

3 Cadwell K. Latching‐On and Suckling of the Healthy Term Neonate: Breastfeeding Assessment. J Midwifery & Women’s Health. 2007;52(6):638-642.

4 Colson SD et al. Optimal positions for the release of primitive neonatal reflexes stimulating breastfeeding. Early Hum Dev. 2008;84(7):441-449.

5 Jacobs A et al. S3-guidelines for the treatment of inflammatory breast disease during the lactation period. Geburtshilfe Frauenheilkd. 2013;73(12):1202-1208.

6 Amir LH. Academy of Breastfeeding Medicine Protocol Committee. ABM clinical protocol# 4: Mastitis, revised March 2014. Breastfeed Med. 2014;9(5):239-243.

7 Academy of Breastfeeding Medicine Protocol Committee. ABM clinical protocol# 20: Engorgement. Breastfeed Med. 2009;4(2):111-113.